Ky artikull është shkruar nga një kontribues nën anonimitet. Edhe pse identiteti i autorit është verifikuar nga ekipi ynë, ai nuk publikohet për arsye privatësie. Mendimet e shprehura janë të autorit dhe nuk përfaqësojnë domosdoshmërisht qëndrimin e redaksisë.
Protestat e fundit në Tiranë kanë tërhequr vëmendje të madhe jo vetëm në Shqipëri, por edhe në mediat ndërkombëtare. Ato nisën si protesta qytetare kundër një sërë problematikash që prekin vendin, duke filluar nga projektet e debatueshme në Sazan, Zvërnec dhe Rrjoll, e deri te problemet ekonomike, sociale dhe politike që po rëndojnë çdo ditë jetën e shqiptarëve.
Pjesëmarrja masive e qytetarëve tregoi qartë se pakënaqësia ndaj gjendjes aktuale është e madhe. Megjithatë, pikërisht për këtë arsye kanë nisur edhe përpjekje për ta përçarë ose devijuar protestën nga qëllimi i saj fillestar. Në vend që të bashkohen rreth problemeve reale të qytetarëve, grupe të caktuara interesi, shpesh të pretenduara si të mbështetura nga aktorë të ndryshëm ndërkombëtarë, janë kritikuar për përpjekje për të imponuar axhenda të veçanta dhe për të përcaktuar se cilat shqetësime mund të ngrihen dhe cilat jo.
Një nga çështjet që ka ngjallur debat të gjerë lidhet me identitetin gjinor dhe terapitë hormonale. Një pjesë e qytetarëve shprehin shqetësim se politikat e ndjekura së fundmi mund të prekin rolin e familjes dhe të drejtën e prindërve për të vendosur mbi edukimin dhe zhvillimin e fëmijëve të tyre. Debati bëhet më i ndjeshëm kur flitet për përfshirjen e të miturve në trajtime që, sipas kritikëve, mund të kenë pasoja afatgjata në shëndetin e tyre fizik dhe mendor.
Këto shqetësime nuk janë ngritur vetëm nga qytetarët. Sipas deklarimeve publike, opozita ka propozuar një projektligj për mbrojtjen e fëmijëve dhe të rinjve nga “propaganda gjinore”, por diskutimi i tij në Kuvend është bllokuar nga shumica qeverisëse. Për shumë qytetarë, kjo shihet si shenjë se një pjesë e debatit publik nuk po trajtohet në mënyrë të hapur dhe transparente.
Më 1 qershor, Koalicioni Shqiptar Pro Familjes dhe Jetës njoftoi zhvillimin e një proteste në orën 18:00 kundër terapisë hormonale dhe politikave që lidhen me të, si dhe çështjeve të tjera që ata i konsiderojnë problematike. Megjithatë, pas këtij njoftimi, figura publike, aktivistë, grupe online dhe influencerë të ndryshëm, mes tyre edhe Zhaklin Lekatari, e interpretuan këtë nismë si një përpjekje për të devijuar vëmendjen nga protesta kryesore qytetare. Kjo u shoqërua me një fushatë të gjerë në rrjetet sociale që, sipas mbështetësve të protestës, synonte ta delegjitimonte atë.
Kjo ngre një pyetje të thjeshtë: kush vendos se cilat kauza janë të pranueshme për t’u ngritur në protestë dhe cilat jo? Në një demokraci funksionale, protesta nuk mund të jetë pronë e grupeve të interesit, aktivistëve apo individëve me ndikim mediatik. Ajo duhet t’u përkasë qytetarëve dhe të shërbejë si hapësirë për shprehjen e lirë të shqetësimeve të tyre.
Ndërkohë, Shqipëria vazhdon të përballet me probleme të shumta dhe urgjente: mungesa e barnave bazë, ilaçet e rimbursueshme që shpesh mungojnë, gjendja problematike e institucioneve shëndetësore si Onkologjiku, emigrimi masiv i të rinjve, rritja e kostos së jetesës dhe vështirësitë ekonomike të familjeve shqiptare.
Protestat qytetare, sipas kësaj perspektive, duhet të shërbejnë për të ngritur të gjitha këto problematika dhe jo të kufizohen vetëm në çështje të caktuara që i shërbejnë një axhende të veçantë. Askush nuk duhet të ketë monopolin e zërit të qytetarëve. Kur grupe të ndryshme përpiqen të përjashtojnë ose të heshtin mendime të ndryshme, protesta rrezikon të humbasë frymën e saj demokratike dhe të kthehet në një instrument ndikimi.
Shqipëria ka nevojë për më shumë debat, më shumë liri shprehjeje dhe më shumë respekt për mendimin ndryshe. Protestat duhet të mbeten të qytetarëve, sepse vetëm ata përballen çdo ditë me pasojat e problemeve ekonomike, sociale dhe qeverisëse që ende mbeten pa zgjidhje.
