Në Shqipëri, përfaqësimi në organizata ndërkombëtare si Organizata e Kombeve të Bashkuara zakonisht lidhet me diplomacinë zyrtare dhe emërimet shtetërore. Megjithatë, vitet e fundit janë shfaqur raste të rralla kur individë të rinj, jashtë strukturave institucionale të shtetit, kanë arritur të jenë pjesë e forumeve ku diskutohen politikat globale. Rasti i Jonas Kepit është një prej tyre dhe ngre një pyetje thelbësore: si ndërtohet përfaqësimi ndërkombëtar pa mandat politik?
Një profil që nuk vjen nga skemat tradicionale
Jonas Kepi nuk e ka ndërtuar profilin e tij përmes një rruge klasike diplomatike. Ai nuk vjen nga diplomacia shtetërore, as nga emërime politike. Qasja e tij ka qenë e fokusuar te veprimi konkret dhe ndërtimi i besimit profesional në kohë, përmes angazhimit në çështje që lidhen drejtpërdrejt me rininë, punësimin dhe përfshirjen qytetare.
Kjo qasje e ka vendosur atë në një hapësirë të ndërmjetme mes aktivizmit dhe diplomacisë institucionale, ku ndikimi nuk matet me tituj, por me kontribut real.
Përfaqësimi në OKB: proces, jo rastësi
Pjesëmarrja e Kepit në forume të lidhura me OKB-në nuk ka qenë rezultat i një ftese simbolike apo një momenti të izoluar. Sipas tij, përfaqësimi është ndërtuar përmes një angazhimi të vazhdueshëm me organizata rinore dhe rrjete ndërkombëtare, ku konsistenca dhe serioziteti janë elementë kyç.
Institucionet ndërkombëtare funksionojnë mbi bazën e besueshmërisë. Ato bashkëpunojnë me individë që demonstrojnë qëndrueshmëri në kohë dhe aftësi për të kontribuar në mënyrë substanciale në diskutime politike dhe sociale.
Çfarë përfaqësohet realisht në tryezat ndërkombëtare?
Në forume ndërkombëtare, Kepi ka artikuluar çështje që prekin drejtpërdrejt realitetin e të rinjve shqiptarë dhe rajonalë: pabarazia në aksesin ndaj arsimit dhe punësimit, mungesa e përfshirjes reale të të rinjve në vendimmarrje dhe roli i rinisë në paqe dhe siguri.
Risia e këtij përfaqësimi qëndron te trajtimi i rinisë jo si një kategori përfituesish, por si aktorë aktivë në proceset vendimmarrëse. Kjo qasje sfidon narrativën tradicionale që shpesh i redukton të rinjtë në statistika.
Diplomacia pa protokoll shtetëror
Një nga elementët më të veçantë të këtij rasti është zgjedhja për të vepruar përmes diplomacisë institucionale, pa qenë pjesë e një strukture shtetërore. Sipas Kepit, aktivizmi është i rëndësishëm për të identifikuar problemet, por ndryshimet strukturore kërkojnë prani në tavolina ku merren vendime.
Kjo formë diplomacie kërkon përgatitje, komunikim të qartë dhe integritet personal – tre elementë që, sipas tij, janë thelbësorë për të ndërtuar reputacion në arenën ndërkombëtare.
Si matet ndikimi në mungesë të mandateve?
Në mungesë të një mandati formal, ndikimi matet ndryshe. Për Kepin, kriteri kryesor janë rezultatet konkrete: të rinj që fitojnë akses në punë, praktika profesionale apo përfaqësim ndërkombëtar; rrjete që krijohen; dhe mundësi që hapen aty ku më parë nuk ekzistonin.
Kjo qasje sfidon mënyrën tradicionale të matjes së suksesit publik, e cila shpesh fokusohet te dukshmëria dhe jo te efekti real.
Tre sfida që vazhdojnë të përsëriten
Analiza e Kepit mbi rininë shqiptare përqendrohet në tri problematika kryesore: punësimi cilësor, përfshirja reale në vendimmarrje dhe mungesa e besimit te institucionet. Ai argumenton se këto sfida janë strukturore dhe nuk zgjidhen me projekte afatshkurtra apo retorikë politike.
Një rol të rëndësishëm në adresimin e tyre, sipas tij, mund të luajë diaspora shqiptare, e cila mbetet një potencial i pashfrytëzuar si duhet në aspektin profesional dhe diplomatik.
Çfarë mund të mësohet nga ky rast?
Rasti i Jonas Kepit nuk ofron një formulë universale, por një mësim praktik: përfaqësimi ndërkombëtar nuk është i rezervuar vetëm për ata me poste shtetërore. Ai ndërtohet përmes përgatitjes, reputacionit dhe aftësisë për të kontribuar me përmbajtje reale.
Në një kohë kur shumë të rinj ndihen të përjashtuar nga proceset vendimmarrëse, ky rast tregon se akses ekziston, por kërkon disiplinë, këmbëngulje dhe një qasje të orientuar drejt rezultateve, jo titujve.
Kjo intervistë u realizua nga Judita Perndrecaj.
